Çocukların Utangaç Olmasının Nedenleri

[TrauN]

Çocuklarda utangaçlığın nedenleri nelerdir? Çocuklarda utangaçlık sebepleri arasında en çok hangi nedenler yer almaktadır? Utangaçlık, çocukluk çağında en çok görülen his durumunun başında gelir. Bu her ne kadar geçici bir süreç olsa da ebeveyn babaları kuşkuya düşürür. Peki, bu tarz davranışlar sergileyen çocuklara nasıl davranmalı? Psikolog Serap Duygulu, hangi tutumların çocuğu utangaç yaptığını sıraladı ve ebeveynlere bu vaziyet karşısında neler yapabileceklerini anlattı.

Birçok ebeveyn babanın sorunudur çocuğunun utangaç olması. Toplum içinde rahat davranabilmesi, çevresindeki insanlara marifetlerini rahatça sergileyebilmesi, konuşkan ve “bilmiş” bir çocuk olması için ellerinden geleni yapar ebeveyn babalar.

Hangi tutumlar çocuğunuzu utangaç yapar?

Çocuğa baskı yapmak: En tipik ebeveyn baba davranışıdır. Utanan çocuğu “Niye konuşmuyorsun?”, “Selam versene!”, “Cevap versene!” şeklinde zorlamak ve konuşturmaya çalışmak çocuğa bir nevi baskı uygulamaktır.

Çocuğa kızmak: Çocuğun utangaç olmasından bazı ebeveyn babalar çok rahatsız olurlar ve bu rahatsızlığı da kızıp bağırarak ortaya koyarlar. “Yeter artık, bıktım senin bu durumundan, seninle bir daha bir yere gitmeyeceğim” demek, aslında çocuğun bu davranışından en çok onların utandığının göstergesidir.

Suçlayıcı ebeveyn olmak: Tekrar en sık rastlanan ebeveyn baba davranışıdır. Çocuğu sürekli suçlayarak eleştirmek ve “Her vakit böyle yapıyorsun”, “Sen hiç konuşmuyorsun”, “Bak herkes sana bakıyor”, “Ne kadar ayıp!” şeklinde sözler sarf etmek aslında durumu çözümlemekten son radde uzak, yanlış davranışlardandır.

Alaycı davranmak: Çocuğun yaşadığı his ve kaygı durumuyla alay etmek ve onu özellikle başkalarının yanında hafife almak, “Benim utangaç kızıma bakın, tekrar mi utangaçlığın tuttu?” gibi söylemlerde bulunmak çocuğun durumunu daha da zorlaştırmaktan başka bir işe yaramaz.

Çocuğu ayıplamak ve utandırmak: Çocuğun utangaçlığını farklı ortamlarda gündeme getirerek onu utandırmak, başkalarının yanında ayıplamak da bilinen hatalı davranışlardandır. “Bu kadar utangaç bir çocuk gördünüz mü? Bakın ağzını bile açıp konuşamıyor”, “Herhalde konuşmayı bilmiyor, dilini mi yuttun?” gibi konuşmalar hem ağırbaşlı kırıcı hem de menfi durumu pekiştirici yanlış konuşmalardır.

Çocuğu yargılamak: “Bir tek sen böylesin, başkasının çocuğu bak nasıl konuşuyor” gibi yargılayıcı ve menfi içerikli konuşmalar da çocuktaki bu davranışı kalıcı hale getirmekten başka bir işe yaramayacaktır.

Anne babalar, çocuklarına nasıl davranmalı?

Çocuğunuzun yeni ortamlara alışması için ona vakit tanıyın ve zorlayıcı olmayın. Çocuğun girdiği ortamın onun da hoşlanacağı bir ortam olmasına dikkat edin.
Sosyal becerilerini geliştirmesi için ortam hazırlayın. Spor faaliyetlerine, dans ya da müzik kurslarına, tiyatro çalışmalarına yönlendirin. Özellikle ekip olarak yapacağı çalışmalar onun utangaçlığını yenmesi için bulunmaz fırsatlar sunar.
Öz güvenini geliştirmeye yönelik pekiştirici davranışlarınızı öne çıkarın. Utangaç çocuklar kendileriyle ilgili menfi yargılara sahiptir. Bunu yenmenin yolu sosyal becerilerini geliştirmesine yardımcı olmak, bu yolla öz güvenini sağlamlaştırmaktır.
Çocuğunuzun özelliklerini dikkate alarak onu bir fert olarak her yönüyle kabul edin. Bir bütün olarak değer verdiğinizi hissettirin.
Çocuğunuzun içine kapandığını, kendisini mutsuz hissettiğini ayrım ettiğinizde yardım almaktan çekinmeyin. Bazı sıkıntılar çok erken müdahale edildiğinde mesele halini almadan çözümlenebilirler.
Anne baba olarak çok üstüne düşmeyin ve olabildiğince rahat davranmaya çalışın. Durumu çok çok önemsediğinizde çocuğunuz da kendisinde ağırbaşlı bir mesele olduğunu düşünecek ve utangaçlığı daha da pekişecektir.