Kurban kesimini çocuğunuza izletmeyin

[TrauN]

Uzmanlar, kurban kesimini çocukların görmemesi için uyarıyor. Memory Center Uzman Cocuk ve Ergen Psikiyatristi Dr. Ahmet Cevikaslan, konuyla ilgili açıklayıcı bilgiler verdi.

İşte Cevikaslan’ın açıklamaları:

“Bayramlar; toplumun en önemli kültürel geleneklerinden birisi. Onemli; çünkü, böyle özel günler hem toplumda yerleşik olan müspet öbek dinamiklerinin pekiştirilmesinde hem de istikbal kuşaklara aktarılmasında aracı rol oynuyorlar.

Dini bayramlara özgü dini motifli ritüeller; örneğin kurban bayramında kurban kesimi ise çocukların dünyasında ayrı bir heyecan kaynağı. Bu olaya; her çocuk farklı tepkiler verebiliyor. Kimi çocuklar kurban kesimini üzücü, acı verici bir deneyim olarak yaşarken, kimileri de daha olgun yaklaşabiliyorlar.

Cocuğun; kurban kesimini nasıl algıladığını iki faktör belirler.

A– Kendi gelişim düzeyi

Küçük yaşlarda; örneğin 7-8 yaşından küçüklerde soyut düşünme becerisi henüz gelişmemiştir ve bu vaka en somut şekliyle bir kesme işlemi olarak algılanır, dolayısı ile korkutucu yönü fazladır.

Daha büyüklerde soyut düşünme becerisi yavaş yavaş gelişmektedir ve bayram, inanç, kurban gibi dini motifler daha kolay hazmedilir. Bu dönemde, aile içindeki aktiviteye ahenk sağlamak adına çocuk olayı daha sakin karşılayabilir ancak korkutucu yönü hala geçerlidir.

Ergenlik çağına gelen çocuğun kafasında kurban kesiminin dini bir ritüel olduğu açıktır ve korkutucu yönü en aza inmiş, sosyal boyutu ağırlık kazanmıştır.

Bu umumi özellikler dışında, çocuğun kendi mizaç özellikleri; örneğin kaygıya yatkın olması, geçmiş yaşam deneyimleri de göstereceği tepkide belirleyicidir.

B– Cevresinin bu olayı nasıl yaşadığı

Ailenin sosyokültürel yapısı ve bayramları nasıl yaşadığı önemli bir etkendir. Cünkü çocuk, kendi tepkilerini de önce yakın çevresini referans alarak ortaya koyar. Orneğin dini inançları güçlü ailelerde, ebeveyn babanın rahatlığı ve kurban kesiminin önceden de sıklığı nedeniyle çocuğun kurban kesimini kabullenmesi daha kolay olabilir. Kırsal kesimde, hayvancılığın yaygın olduğu yörelerde de aile ve çocuk daha rahattır. Ancak doğa koşullarından ırak şehir kültürü, vakit içinde de bu tür bayram geleneklerin giderek kaybolması ve anlamlarını kaybetmeleri nedeniyle yeni kuşaklar bu olaylara yabancılaştırmaktadırlar.

Günümüzde, en önemli çevresel faktörlerden birisi de hiç kuşkusuz, evlerimize kadar giren medya ya da televizyon görüntüleri. Her bayramda televizyon ekranlarında, hem de ana havadis, bilgi, salık bültenlerinde kaçışan boğaları gösteren görüntüler çocukların ruh dünyası için hiç de iç açıcı olmuyor. Ustelik bir bayram geleneğini neredeyse eğlencelik şamataya dönüştürüyor.

Sıkıntı yaşamaları olası çocukların, bu geleneği daha kolay atlatabilmeleri için ebeveyn babalar bazı kolay önlemler alabilirler:

Cocuklar kurban kesme törenine tanıklık etmek zorunda değiller; özellikle de yaşları küçük ise ırak tutulmaları yerinde olabilir. Mutlaka katılmak istiyorlarsa önceden bilgilendirilmeleri müsait olur. Cocuk, öncelikle zihinsel açıdan bilgilendirilmelidir, yani, bu olayın dini bir mesuliyet olduğunun vurgulanması çocuğu rahatlatır. Onceden bilgi verme, çocuğun romantik açıdan da hazır olmasını sağlar, üstelik bu sayede ebeveyn babalar çocuğun tepkilerini önceden tartmış olurlar ve gerektiğinde önlem alma fırsatı bulurlar”