Cocuk gelisiminde kitap seciminin onemi!

[TrauN]

Kişisel gelişimde çok önemli bir yere sahip olan kitaplar çocukların gelişiminde de etkili oluyor. Çocuklar masal kahramanlarını da model alabiliyor. Bu nedenle kitabın içindeki figürler, mesajlar, çocuğun gelişimine doğrudan tesir ediyor. Çocuk ergen psikoloğu Aynur Sayım, çocuğun kitap seçiminde ebeveynin mesul olduğuna dikkat çekerek ‘Seçimi ebeveyn yapmalı. Çocukların kitap seçimleri, kimi onların ihtiyaçlarını anlatım ettiği gibi, ruh hallerini de ele verebiliyor.” diyor.
Kitaplar kişinin gelişiminde önemli bir yere sahip. Özellikle de çocuklarda. Her yaşta farklı beceriler kazanan, farklı düşünüp ve davranan çocuk, bu yaşlarda anlaşılmaya ihtiyaç duyuyor. Burada ebeveynlere önemli görevler düşüyor. Çünkü anlaşılma ihtiyacına yanıt bulamayan çocuk farklı arayışlara yönelebiliyor. İnternet, oyun ve kitaplar gibi.
Seçimi ebeveyn yapmalı…
Her gelişim döneminin özelliğini bilmek ve çocuğun o dönemde ihtiyaçlarını anlamanın önemli olduğuna dikkat çeken Üsküdar Üniversitesi Etiler Polikliniğinden Çocuk Ergen psikoloğu Aynur Sayım, çocuğun materyal seçiminde ebeveynin mesul olduğuna dikkat çekiyor.
Anne babanın, çocuğunun nasıl öğrendiği, hangi yetilerinin geliştiği, neyi nasıl algıladığını, nasıl davranması gerektiğini ve eğitimi için hangi materyalleri seçmesi gerektiğine yardımcı olması gerektiğini anlatım eden Sayım, bu dönemlerde çocukların model alarak, özdeşim kurarak öğrendiklerini kaydediyor. Sayım, kitapların çocuk gelişiminde önemli bir yeri olduğunu vurguluyor.
Kitaplar aile çocuk arasındaki iletişimi güçlendiriyor…
Çocuğun, ebeveyn ve babasını model aldığı gibi, bir masal kahramanını ya da sanatçıyı model alabileceğinin altını çizen uzman psikolog Sayım, kitabın içindeki yer saha figür, mesajların çocuğun öğrenmesinde çok etkili öğeler olduğunu kaydediyor. Özellikle de eğitici değer taşıyan hikâye ve masalların çocuğun gelişimini müspet yönde desteklediğini belirten Sayım, kitapların aile ile çocuk arasındaki iletişimi de güçlendirdiğini anlatım ediyor.
Kitabın çocuğa kattıkları…
Kitap okumanın çocuğun dil, bilişsel, romantik ve sosyal gelişimini desteklediğinin altını çizen uzman psikolog Sayım, kitapların çocuğun düş gücünü, yaratıcılığını, mesele çözme becerilerini de geliştirdiğini söylüyor. Sayım çocuğun iyiyi de kötüyü de kitapla öğrenebileceğini hatırlatıyor.
“Yine, kitap okumak, çocuğun sosyo-kültürel değerlerini öğrenmesi, iyi-kötüyü, doğru ve yanlış kavramlarını öğrenmesi ve soyut kavramların gelişmesi açısından önem taşımaktadır.”
Okuma alışkanlığı kazandırırken dikkat!
Ailenin, kitap okuma alışkanlığını kazandırırken, çocuğa yaklaşım tarzının önem taşıdığını belirten uzman psikolog Sayım, çocukla bu konuda kesinlikte bir çatışmaya girilmemesi uyarısında bulunuyor.
“Çatışmaya girmeden özendirici davranması, model olması önemli. Gelişim dönemlerini göz önüne alarak seçim yapmak önem taşıyor ama kitapların her vakit da eğitici anlamda seçilmesi gerekmiyor. Çocuğa seçim yaptırmak da onların karar verme yetilerini geliştiriyor. Çocuk özdeşimi çok yapıyorsa ya da yanlış modellemeleri fazlaca yapıyorsa, burada daha çok ailedeki model eksikliğini ve yanlış yaklaşımları sorgulamak ve bunlar üzerinde çalışmak gerekir. Anne-babanın çocuğa ayırdığı vakit yeterli mi, kendileri doğru model oluyorlar mı? Yardım alınması gereken bir mesele var mı?”
Seçilen kitap ruh halini yansıtıyor
Çocuğun hep aynı kitabı ya da türünü okumak istemesinin bir sorunun ya da takıntılı ruh halinin ipuçlarını verebildiğini vurgulayan uzman psikolog Sayım, kitap okumayı sevmeyen çocukların bir kısmında dikkat eksikliği gibi psikiyatrik sorunların da gözlemlendiğini kaydediyor.
“Endişeli çocuklar korku içerikli kitaplardan ve filmlerden ırak duruyor ya da aşırı tepki gösterebiliyor. Şiddet içeren öyküler, menfi öğeler daha çok depresyonun işareti olabiliyor. İçine kapanık çocuklar ise karamsar ve kendileriyle özdeşleşen hikâyelerden hoşlanabiliyor. Çocukların kitap seçimleri, kimi onların ihtiyaçlarını anlatım ettiği gibi, ruh hallerini de ele verebiliyor.”
Çocuk her kitabı sevmiyor…
Uzman psikolog Aynur Sayım, etkili bir dil kullanılmış olması, görsel materyallerden yararlanılmış olmasının da kitabı çocuğa sevdiren nedenlerden olduğunu kaydediyor. Üsküdar Üniversitesi’nin psikolojik ve pedagojik danışmanlığında İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş. nin çıkardığı çocuk ve gençlere yönelik kitapların önemli olduğuna dikkat çeken Sayım bu kitapların gelişime katkı sağladığını söylüyor.