Çocuklar hangi yaşta hangi sporu yapmalı?

[TrauN]

Çocukların spor yapması hem sağlıklı olmaları hem de sosyal açıdan gelişmeleri için büyük önem taşıyor. Spor seçiminin çocuğun yaşı ve fiziksel gelişimine müsait olarak yapılması gerekiyor.

Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Ebru Gözer, hangi yaşta hangi spor yapılmalı, spor yaparken nelere dikkat edilmeli gibi konularda önerilerde bulundu.
Günümüzde sokakta oynamaya fırsat bulamayan, bu boşluğu da evde bilgisayar başında geçiren çocukların sporla uğraşması çok daha önemli hale geliyor. Spor alışkanlığının çocuklara ebeveynler tarafından kazandırılması gerektiğini belirten Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Ebru Gözer, “0-1 yaş, refleksif hareketler; 1-2 yaş, ilkel hareketler; 2-6 yaş, esas hareketler dönemi; 7-12 yaş ise sporla ilgili dönem olarak ayrılmıştır” dedi. Dr. Gözer, 7-12 yaş döneminde esas becerilerine hız kazandırma, daha akıcı olma, ip atlama ve taş sektirme gibi tipik geçiş hareketlerini sergilediklerini belirterek bu dönemde daha karmaşık spor türlerinin seçilmeye başlanabileceğini söyledi. Bu dönemin bir spor branşına odaklanma ile spor becerilerini uygulama evresi olduğunu dile getiren Dr. Gözer bu yaşlarda kuvvet, dayanıklılık, hız ve denge gibi özelliklerin gelişmeye başladığını ve fiziksel performansın giderek arttığını anlattı.
Ergenlik öncesi döneminde, çocuğun ilgisi de dikkate alınarak atletizm, jimnastik, yüzme ve kayak gibi sporların daha müsait olacağını belirten Dr. Gözer “Bu sporlara ait esas devinim formların yapılandırılması ve teknik becerilerinin geliştirilmesi fizyolojik gelişime daha müsait olarak olur” dedi.
Dr. Ebru Gözer yaşlara göre yapılacak spor türlerini şöyle sıraladı;
· Jimnastik: 4 - 6 yaş
· Yüzme: 5 - 6 yaş
· Tenis: 7 - 8 yaş
· Basketbol: 9 - 10 yaş
· Voleybol: 10 - 12 yaş
· Su Topu: 10 - 12 yaş
· Hentbol: 10 -12 yaş
· Atletizm: 10 - 16 yaş
· Kürek: 11 -14 yaş
· Okçuluk: 12 -14 yaş
· Futbol: 12 - 14 yaş
· Boks: 13 -15 yaş
· Halter: 14 - 15 yaş
Spor öncesinde aş yedirmeyin
Çocuğun yaşına ve fiziksel aktivitesine göre bir beslenme planı yapılması gerektiğini söyleyen Dr. Gözer, egzersizden 1 saat önce hafif bir aş yenmesini önerdi. Aç ya da tok olmanın performansı menfi etkileyeceğini hatırlatan Dr. Gözer, egzersiz öncesinde çocuklara kuruyemiş, peynirli bir tost gibi besinlerin yedirilebileceğini belirtti. Egzersiz sırasında ve sonrasında bol sıvı tüketmek gerektiğini anlatan Dr. Gözer, “Sonrasında meyve, kompleks karbonhidratlar tercih edilebilir. Şekerli besinler, trans yağlı yiyecekler sporcu beslenmesinde yer almaz. Proteinli yiyecekler ve süt ürünleri de düzenli spor yapan çocukların tüketmeleri gereken ana gıda grubudur” dedi.
Spor özgüveni pekiştirir
Sporun fiziksel katkılarına değinen Dr. Gözer, “Bedenin esnek hale gelmesi ile esas becerilerin geliştirilmesi, dayanıklılık, denge, el-göz koordinasyonu ve çabukluk kazanımları sonucu motor yetenekler geliştirilmiş olur. Erken çocukluk ile başlayan aktiviteler daha organize spor aktivitelerini dönüştükçe bu beceriler hızla gelişir. Geç çocukluk döneminde güç ve enerji gerektiren egzersizlere başlanabilir. Postural gelişim müspet yönde etkilenir. Yarışmalı ve takım oyunlarına hazır hale gelirler” dedi.
Sporun çocuklar üzerinde psikolojik etkilerinin de olduğunu söyleyen Dr. Gözer bu etkilerin kolay kurallara uyma ile başlayıp, şarkı söyleme dans etme, oyunlara katılma ile kendini anlatım etme ile çocuğun özgüveni pekiştirmesine yarayacağını belirtti. Dr. Gözer, sporun daha ileri yaşlarda öbek ve mücadeleci oyunlar ile takım oyuncusu olma, liderlik, disiplin ve ödül sistemi ile sınır bilme, takım ruhu, sırdaşlık ve arkadaşlık gibi romantik gelişimini etkileyecek özellikler kazanılmasına destek olacağını sözlerine ekledi.
Spor yapan çocuklar nelere dikkat etmeli?
· Düzenli spor yapan bir çocuğun fizyolojik gelişimini takip eden ekipte bir tabip bulunması bir zorunluluktur.
· Aynı yaştaki çocukların bilişsel düzeyi, fiziksel olgunluk be yetenekleri çok farklı olabilmektedir. Çocuğa, farklı aktiviteleri keşfetmesi için geniş vakit verilmeli, anne-baba veya yaşıtları bu konuda herhangi bir baskı yapmamalıdır.
· Antrenör veya eğitimci tarafından ortaya konan beklenti ve seçilen hedefler çocuğun gelişim düzeyine müsait olmalıdır.
· Çocuk ve ailesine doğru beslenme alışkanlıkları öğretilmeli ve önemi benimsetilmelidir.
· Çocukların vücut yüzey alanları erişkinlere göre fazladır. Bu nedenle çevre ısı ve ortam değişikliklerinden etkilenirler. Çok terlemezler. Ortam ısısı yüzme gibi sporlarda dikkatli ayarlanmalıdır. Ortam sıcak ise molalar ve su takviyesi yapılmalıdır.
· Su sporları ile ilgilenen çocuklarda kulak iltihapları sık görülebilmektedir. Bu nedenle silikonlu tıkaçlar kullanılabilir.
· Egzersizler sırasında hareketlerin çok yönlü olmasına dikkat edilmelidir.